Ankara Haber | Ankarahaber

İnternet sitelerinde İslam’a iftira etmek için sıklıkla başvurulan, “yansız” bilgi kaynağı olduğunu iddia eden Wikipedia’da dahi, sanki “güvenilir” bir araştırmaymış gibi sunulan, 30 yıl geçtikten sonra yazarlarının “gençtik, bir hatadır yaptık” dedikleri fakat açıkça “itiraf etme” cesaretini gösteremedikleri kitabın hikâyesini Kansas’taki Washburn Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Liyakat Ali Han yazdı. 30 yıl önce yazılan bu kitap, Müslüman modernistlerin ve İslam karşıtı entelektüellerin nereden beslendiklerini çok açık bir şekilde ortaya koyuyor. Yazarlarının kitaplarından ortaya attıkları yüzlerce iddia bugün temel bir dayanağı varmış gibi birçok akademisyen tarafından kitaplarında alıntı olarak kullanılmakta. İşte bir kitabın hikayesi...

Batı dünyasında İslam karşıtı yazmak için beyne ihtiyaç duyulmaz. 9/11’den sonra, İslam-karşıtı literatür, o kadar büyük bir iş haline gelmiştir ki alkışlanan akademisyenler bile kişisel-terfileri için cömertçe sömürmüşlerdir. Bu çevrede, yanlış İslam-karşıtı bir kitabı bile yadsımak dinden dönmek anlamına gelir. Kitabı yakmamıza gerek yok. Bizzat Crone ve Cook cesaretlerini toplamalı ve bundan 30 yıl önce gençlik hevesleriyle yaktıkları ateşi söndürmelidir.

Diyanet İşleri Başkanlığı, yönetimin değişmesiyle birlikte bir temsil makamı olmaktan öte bir misyonla öne çıktı. Birçok projeyi aynı anda uygulamaya geçiren Diyanet İşleri Başkanlığı, çalışmalarıyla ilgi uyandırdı.

BBC geçtiğimiz günlerde Diyanet’in hadislerle ilgili yaptığı çalışmayı haber yapınca yer yerinden oynadı. BBC'nin ilahiyat muhabiri Robert Pigott imzasıyla yayınlanan haberde Diyanet’in bu çalışması, “Dinde reform çalışması” olarak lanse edildi.

Pigott ile röportaj yapan Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Görmez bizzat çıkıp çok sert bir açıklamayla, çalışmanın “dinde reform olarak yorumlanması”nın en hafif ifadeyle saygısızlık olduğunu söyledi.

İslam’da reform olmaz! Görmez, bu kesin ve kat’i gerçeğin altını çizerken BBC’nin kendi sözlerini çarpıtarak hayal mahsulü yorumlar yaptığını söylemişti.

Peki, Diyanet’in hadis çalışması gerçekte neydi? Türk medyası BBC’den alıntı detaylarla Diyanet’in hadisleri ayıkladığını, yeniden yorumladığını ve özgün bir hadis kulliyatı üzerinde çalıştığını yazınca gerçek biraz daha bulanıklaştı.

Timeturk, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yaptığı hadis çalışmalarını, akıllardaki soru işaretlerini gidermek ve hakikati aramak kaygısıyla, projenin başındaki isim olan Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Görmez’le konuştu.

Geçtiğimiz günlerde yayınlanan, özellikle Türkiye ve dünyada geniş yankı uyandıran hadislerin günümüze uyarlanması şeklindeki açıklamanızla ilgili yanlış anlaşılmalar olduğu kesin. Bu meselenin aslı tam olarak nedir?

BBC’nin benimle görüştükten sonra yayınladığı haberde üç büyük yanlış var. Birincisi; benim açıklamalarımı kendi dünyasının kelime ve kavramlarıyla tanımladığı reformasyon, radikal revizyon ve İslam kaynaklarının yeniden düzenlenmesi gibi kavramlarla ele aldı. Bizim çalışmamızın bunlarla hiçbir ilgisi yok. İkincisi; bu açıklamalarım siyasetle ilintilendirildi. Yani Ak Parti’nin bir çalışması gibi değerlendirildi. Esasen hükümetin bu çalışmadan haberi bile yoktu. Kaldı ki bu çalışmayı hükümet yaptırsın. Bu çalışma tamamen Diyanet İşleri Başkanlığımızın özgün bir çalışmasıdır. Üçüncüsü ise; ilgili haberde yabancı bir isim yamadılar. O da tamamen yalandır. Yani Hıristiyanların kendi kavramlarıyla yorumlama yapmaları pek çok yanlışı da beraberinde getirdi.

Biz bu çalışmaya iki sene önce başladık. Başlama sebebimizin temelini; Türkiye’de ailelerin kendi çocuklarına okutacağı ve de camilerde imamlarımızın ders vereceği bir hadis kitabının olmaması oluşturuyor. Tabi ki elimizde Riyazu’s Salihin gibi, Tac gibi hadis kitaplarının tercümelere var ama bunların hepsi yorumlara ve şerhlere muhtaç kitaplardır. Bu sebeple yorumlarıyla, şerhleriyle yeni bir derlemenin zorunlu olduğunu düşündük. Ama çalışmaya başlamışken sıradan bir tercüme olmasın dedik. Öncelikle bütün hadis mirasımızı gözden geçirelim dedik. Yedi kişilik bir üst kurul oluşturduk, otuz beş hadis hocasıyla konuştuk, seksen kadar yazarla bir araya geldik ve bu şekilde çalışmamızı projelendirdik. Projemizde çeşitli safhalar var. Öncelikle bütün hadis külliyatını bilgisayar ortamına aktararak veri tabanı oluşturduk. Ki şu anda Kütüb-i Sitte’ye ilaveten Abdurrezzak’ın el-Musannef’i, Ebi Şeybe’nin el-Musannef’i, İmam-ı Malik’i Muvattâsı, Ahmed bin Hanbel’in Müsned’i ile birlikte yüz altmış bin rivayet var. Bu rivayetleri muhtevasını okuyarak manasına göre yeniden tasnif ettik ve bilgisayar ortamına aktardık.

Dünyadaki Müslümanların Batı'ya yaklaşımına ilişkin yapılan bir araştırmaya göre, her iki taraf arasında görüş ayrılıkları genellikle politikacılarla medyadan kaynaklanıyor.

Dünyadaki Müslümanların 11 Eylül terör eyleminden beri Batı'ya yaklaşımına ilişkin yapılan bir araştırmaya göre, her iki taraf arasında görüş ayrılıkları genellikle politikacılarla medya tarafından ayakta tutuluyor.

Gallup tarafından 35 İslam ülkesinde 6 yıl süreyle 50 binden fazla kişiyle görüşülerek yapılan araştırma, Müslüman kamuoyunun Batı hakkında Batı'da sanılanın tersine görüşlere sahip olduğunu gösterdi.

İslam dünyasının bütününü içine alan ilk kapsamlı araştırma olduğu bildirilen çalışmanın sonuçları, "İslam adına kim konuşuyor? Bir milyar Müslüman'ın gerçek fikri ne?" başlığı taşıyan bir kitap halinde yayımlandı.

Araştırmaya göre, gerek İslam dünyasında, gerekse Batı'da karşılıklı yanlış anlamalar var ve bu da genellikle politikacılarla medya tarafından ayakta tutuluyor.

Politikacılarla medyanın bu tavrının karşılıklı kuşkuları ve çatışmayı körükleyebileceği belirtiliyor.

Söz konusu araştırmada yer alan Dalia Mogahed, Batı'da televizyonların İslam hakkında kötü bir izlenim yaratacak yönde yayınlar yaptığını, oysa İslam ülkelerinde Hristiyanlığa karşı tarafsız bir tutum takınıldığını belirtti.

"Müslüman ve Batı toplumları arasındaki çatışma, kaçınılmaz olmaktan çok uzakta" diyen Mogahed, bunun, çalışmanın en önemli sonuçlarından biri olduğunu vurguladı.

Mogahed, sonuçların yer aldığı kitabı kendisiyle birlikte kaleme alan, Georgetown Üniversitesi'nden profesör John Esposito ile çıkardıkları ortak sonuçlar hakkında, "İlkelerden çok, politikalar söz konusu. Müslüman dünyasında giderek yaygınlaşan ABD ve İngiltere karşıtı duygulara karşın, dünyadaki Müslümanlar Batı'da ifade özgürlüğü, demokrasi, teknolojik gelişmişlik ve bilgiye ulaşma imkanları gibi olumlu değerlerin ağır bastığının farkında olduklarını belirtiyorlar" diye konuştu.

Araştırmaya göre Müslümanlar, Batı'nın değerlerini beğenmelerine karşın, Batı'nın kendilerine saygı duymadığını düşünüyor.

Çalışmada, Hamas'ın Filistin topraklarındaki seçim başarısı örnek verilirken, Hamas'ın başarısına karşın ABD ve İsrail'in seçim sonuçlarını tanımama yolunda ellerinden geleni yaptığı kaydedildi.

Mısır, Ürdün ve İran halkının yüzde 65'inden çoğunun "ABD, bulunduğumuz bölgede kendi siyasi geleceğimizi belirlememize izin vermez" görüşünde olduğu belirlendi.

Umman Adalet Bakanı Muhammed Bin Abdullah Bin Zahir El Nihai öncülüğünde Umman Sultanlığında “Modern İslami Fıkıhta tecdit ve taknin” adlı “fıkhi ilimlerin gelişimiyle” ilgili sempozyumun yedincisi bugün sona eriyor. Sempozyuma İslam Dünyasından bir çok tanınmış alim ve düşünür katılıyor. İlk günkü konuşmalar fıkıhta taknin ve tecdit için ictihadın şer’iliği tartışıldı.

5 Nisan 2008 Cumartesi günü başlayan sempozyomun açılış konuşmasında Bakan Bin Zahir El Nihai “fıkhi ilimlerin gelişimiyle ilgili olan sempozyumların yedincisiyle karşı karşıyayız, sıkıntıların giderilmesi ve bu devasa fıkhi mirasın sorumlu bir araştırma ile derinlemesine incelenmesi için gereken motivasyonu sağlaması açısından son derece pozitif etkileri olan bu konunun öneminin bilinci içerisindeyiz” dedi.

Yeni gelişmeler dikkate alınmalı

Nihai, “Alimler ümmetin işini kolaylaştırmak, sıkıntısını gidermek ve şeriatın yeni gelişmeleri de içine sindirmesini sağlamak için gayret etmeli,emek harcamalı, zira şeriat sürekli yenilenme üzerine kurulmuş, yeni ortaya çıkan sıkıntılar esnasında gerektiğinde bu geliştirme, yenileme ve ictihat olarak alimlerin sorumluluğudur” dedi.

Öte yandan Umman Müftüsü Şeyh Ahmed Bin Hamed El Halili yaptığı konuşmada “ictihadın meşru olduğunu, ictihadı ilk dile getirenin Kur’an olduğunu ve Resullah (sav)’in eshabına din işlerinde ictihat yapma fırsatı verdiğini” söyleyerek, “Alimlerin fikir aşısında bulunması en iyi ictihat türlerinden sayılmaktadır, insan kendini az kardeşini çok düşünür, zaten bu tür sempozyumlar da bunun için düzenlenir” diye konuştu.

Sabit ve değişken

Umman Vakıflar Bakanlığı adına söz alan Vaaz ve İrşat Genel Müdürü ve sempozyumu düzenleyen komitenin Başkan Yardımcısı Dr. Salim Bin Hilal El Harusi ise “Sabit ve değişken bu sempozyumda tartının iki kefesidir, vahyin realiteye indirgenmesi olarak değişkenin ihtiyacı için sabitten faydalanırız, denildiği gibi din “cahid” (inkarcı,inanmayan) ile “camid” (katı, değişmeyen, esnek olmayan) arasında kaybolmuş durumda. “Cahid” cuhuduyla insanları yoldan çıkarırken “Camid” onları cumuduyla fitneye sevk ediyor,” dedi.

“Fıkhın taknini ve şeriatın hükümlerini bireyin ve toplumun davranışını detaylı ve düzenli olarak düzenleyecek ,bilimsel ve pratik hususlarda gerektiğinde başvurmasını kolaylaştıracak genel kaidelere dönüştürmek, bu eski yeni büyük hususların başında geliyor” diye konuştu.

Cezair Dinişleri Bakanı Dr. Abdullah Gulamullah ise “benim mütevazi görüşüme göre en önemli husus, hüküm çıkarırken belli bir metotla çalışmamız, ilk esaslardan hüküm çıkarmada uygulanan kuralları uygulamamız lazım,tabi bu uygulamayı moda mod bir şekilde yapmadan,” dedi.

Dr. Gulamullah, “Ümmetin faydasız olan şeylerden kurtulmasını sağlayacak güçlü çözümler bulmak için yeterli çözüme dayanan ortamlar sağlamayıp yeni fikirler ortaya koymaya ve her defasında önümüze çıkan problemlere çözümler bulmaya" çağırdı.

Yolu aydınlatan bir çalışma

Öte taraftan Ezher’deki en yüksek ilmi cephe olan İslami Araştırmalar Akademisi Genel Sekreteri Şeyh Ali Abdulbaki Şehata “fıkıhta taknin ve tecdit ile yolumuzu aydınlatan çalışmaları daha fazla anlatmak, sürekli yenilenen problemlerimizi tartışmak ve çocuklarımızı batı özentisiyle heba olmaktan korumak için toplanmış bulunmaktayız” dedi.

Şeyh Şehata, “Ümmetin umudu alimlerin bu mirasa yeni katkılar sunmalarına bağlıdır, bu aynı zamanda hesaba çekileceğimiz bir görevdir, Kur’anı Kerim’de hükümlerde geldiği gibi aklımızı çalıştırmalı ve ictihat yapmalıyız” diye konuştu.

İslami mezhepleri yakınlaştırma Merkezi Genel Sekreter Danışmanı Dr. Muhammed Mehdi Necef ise “yaşadığımız bu acıklı durum biz alimleri bundan kurtulmaya,yükümüzü hafifletmeye ve İslam’ın tüm zaman ve mekanlar için geçerli olduğunu ispatlamaya çağırıyor” dedi.

Taknin ve Tecdit

Şam Alimleri Birliği Başkanı Vehbe Ez Zuhayli ise ilk günkü konuşmaları değerlendirirken “bu sempozyumun başarılı olacağının kanıtlarından biri de “taknin ve tecdit” gibi iki kelimeyle sınırlı olmasıdır. Taknin şeriatın değişmezlerini ifade ederken tecdit değişmezlerin temellerine dokunmadan hayat işlerine ve sürekli önümüze çıkan meselelere çare bulmak için gerekli olan açılımı dile getirir” dedi.

Şeyh Ez Zuhayli Müslüman alimlere çağrıda bulunarak “başkalarını razı etmek için dinin değişmezlerinden taviz vermeyecek kadar güçlü ve katı olmalarını” istedi, şeyh ayrıca Kur’anileri ve sünnet inkarcılarını da kınadı.

“Fıkhi ilimlerin gelişimi” üzerine Umman’da bu yıl yedincisi düzenlenen sempozyumun hedefi İslami fıkıh mirasını araştırmak, bu mirası berrak bir şekilde takdim etmek,çok daha esnek ve realiteye ve hayatın detaylarına daha yakın bir fıkhi kültür oluşturmak.

Sempozyum dört aşamadan oluşuyor: “ictihad ve tecdit”, “Fıkıhta taknin ve gelişimleri”, “Taknin ve Tecdit problemleri” ve “Modern fıkhi ictihat akımları ve kolları”.

Eski sempozyumlarda ortaya atılan konular arasında “fıkhi kaideler, ansiklopedik telif, karşılaştırmalı fıkıh, şeriatın maksatları, ani gelişen yeni problemlere çözüm fıkhı ve fetvaların yenilenmesi” bulunuyor.

İngiltere'de düzenlenen bir açık artırmada, 7. yüzyıldan kalan, el yazması bir Kuran-ı Kerim, yaklaşık 2,5 milyon sterline (yaklaşık 6,25 milyon YTL) satıldı.

Londra'daki Christie's müzayede evinin açıklamasında, Kuran-ı Kerim'in Suudi Arabistan'ın Medine kentinde yazıldığının sanıldığı belirtildi. Kuran-ı Kerim'i satın alan kişinin kimliği açıklanmadı.

Christie's'in açıklamasına göre, açık artırmada İspanya'nın Cordoba kentinde yapıldığı sanılan, işlemeli bir mermer de 1,3 milyon sterline (yaklaşık 3,25 milyon YTL) alıcı buldu.

Cambridge Üniversitesi hâlihazırda “Müslümanlarla Hıristiyanlar arası ilişkiler ansiklopedisi” üzerine çalışıyor. 2012 yılında yayına hazır hale getirilecek olan ansiklopedik kitap 900 sayfadan oluşacak ve dini mezhepler, kutsal mekânlar, kitabı mukaddes, teolojik bilimler ve temel konu ve metinleri kapsayacak.  

Ansiklopedinin hazırlanması çalışmasına dünyanın dört bir tarafında farklı kültür ve dini çevrelerden 60 şahsiyet katılıyor. İlk dönemlerden başlayarak Hıristiyanlarla Müslümanlar arasındaki ilişkileri ele alacak olan kitap, Hıristiyanlıkla İslam arasında var olan benzer ve farklı konuları da sayfalarına taşıyacak. 

Ansiklopedinin amacı 

Projenin mimarı olan Martin Forward “Chicago Tribune” gazetesine “papaz ve din adamı olmak isteyen Hıristiyan ve Müslümanlardan ve  tüm sosyal kesimlerden Hıristiyanlıkla İslam dinini birleştiren ilişki ve bağların öneminin bilincinde olmalarını arzuladıklarını” söyledi.. Forward ansiklopedinin amacını açıklarken “tüm okurlara Müslümanlarla Hıristiyanların tarih boyunca barış içinde yan yana yaşadıklarını göstermek istiyoruz” ifadelerini kullandı. Forward “geniş bir bakış açısıyla hazırlanacak olan ansiklopedi konuları arasında yer alan sanat, sinema ve kadın hareketini Hıristiyan-İslami ortak bir perspektiften ele alıyor” diye devam etti. 

Martin Forward’ın 2006 yılında Yahudilikle Hıristiyanlık arasındaki ilişki ve bağları ele alan benzer bir kitabı daha olduğu söyleniyor. Ansiklopedinin yazarlarından biri olan Scott Alexander ise “bu kitabın dinler arası diyalog ya da dini tartışmayla ilgilenen herkes için ortak ve alışık bir grup kelime oluşturmayı temenni ettiklerini” söyledi. Dinlerarası diyalog hareketinin dünyanın her tarafında var olduğunu dile getiren Alexander konunun basın tarafından yeterince işlenmediğinden yakınıyor. 

İki din arasında benzer ve farklı noktalar 

Forward açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Hıristiyanlık da İslam da hayra ve barışa çağıran merhametli bir ilahın varlığına inanıyor. 2000 yıl önce ortaya çıkan Hıristiyanlık İsa Mesih’in öğretileri ve hayatı üzerine kurulmuş ve Hıristiyanların çoğu onun rabbin oğlu olduğuna inanıyor. Hıristiyanlıktan 600 yıl sonra ortaya çıkan İslam peygamberi de Muhammed’dir. 

Müslümanlar Kur’an metinlerinde de belirtildiği gibi İsa’ya “mesih” demelerine rağmen bu tanımlama dini bir kavram taşımıyor ya da içermiyor. Hıristiyanlar mesihin Rabbin oğlu olduğuna ve meşakkatin sembolü olduğuna ve yeniden dönmek veya ayağa kalkmak ya da dirilmek üzere ölmeden önce çarmıha gerilerek işkenceye uğradığına inanıyor. İslam ise Allah’ın bir oğlu olduğuna ya da Mesih’in çarmıha gerilerek öldüğüne sonra ayağa kalkıp ya da yeniden dirileceğine inanmıyor. 

Ancak İslam’ın ruhani tarafında Mesihin önemli bir ruhani kişilik olduğuna inanılıyor. Örneğin Ortaçağın en önemli Müslüman düşünürlerinden İbni Arabi ruhani tecrübe olarak Mesih’i en önemli peygamber olarak nitelendiriyor.” 

İslam’ı merak eden Hıristiyanların sayısı her geçen gün artıyor 

Notherdam Üniversitesinde İslami konularda araştırma görevlisi olarak çalışan ve bu kitabın hazırlanmasına katkıda bulunan Reşid Ömer “Amerika’da dinler arasında özellikle İslam ile Hıristiyanlık arasında diyalog faaliyetlerinin hızlı arttığını 11 Eylül olaylarından sonra Amerikalılarda oluşan negatif reaksiyonlara rağmen bu durumun daha da belirgin hale geldiğini, birçok Hıristiyan’ın İslam hakkında daha fazla bilgi öğrenmek için camileri ziyaret etmeye başladığını” ifade etti. Ömer son birkaç yıl içerisinde çok sayıda kilise tarafından bir Müslüman olarak imanını insanlara açıklaması için kiliseye davet edildiğini ve her seferinde İslam’ı merak edip daha fazla bilgi edinmek isteyen Hıristiyanların sayısının arttığını hissettiğini dile getiriyor.

Diyanet İşleri Başkanlığı, organ nakliyle ilgili olarak vatandaşların kafasında soru işaretlerine aylık dergisinde yanıt verdi. Tartışılacak görüşlerin yer aldığı dergide, kök hücrelerden laboratuar şartlarında üretilen alternatif organ ve doku kullanımı da dahil olmak üzere bütün tedavi yolları tüketildikten sonra, son çare olarak organ naklinin yapılabileceği belirtildi ve eklendi: "Ancak nakil için gerekli dini, tıbbi, hukuki ve ahlaki tedbirlerin alınması gerekir. Yazıda, naklin şartları şöyle sıralandı:

* ESTETİĞE KOŞULLU İZİN: Operasyondan beklenen yararın, doğuracağı zarardan üstün olduğundan emin olunması ve bunun kişiyi kaybettiği bir organına kavuşturmak, organın eski şekline dönmesine veya normal fonksiyonunu görmesini sağlamak yahut kişiye psikolojik veya fonksiyonel bir sıkıntıyı veren bir sakatlığı veya çirkinliği gidermek maksadıyla yapılması şartıyla insan vücudunun bir yerindeki organın, aynı insanın başka bir yerine nakli caizdir.

* İKİ GÖZ BİRDEN NAKLEDİLEMEZ: Dinen aranan şartların gerçekleşmiş ve bağışta bulunanın tam ehliyetli olması kaydıyla, kan ve deri gibi kendiliğinden yenilenen organın, bir insandan diğerine nakli caizdir. Başkasının vücudundan hastalık sebebiyle ayrılmış organın bir parçasından yararlanmak caizdir. (Bir şahsın hastalık sebebiyle gözünün çıkarılması sırasında korneasının alınması gibi.) Canlı bir insandan, hayatın devamı kendisine bağlı bulunmasa bile her iki göz korneasının birlikte alınmasında olduğu gibi temel bir hayati fonksiyonu devre dışı bırakan organ nakli haramdır.

* KALP NAKLİ HARAM: Kalp gibi hayatın kendisine bağlı bulunduğu bir organın canlı bir insandan diğer birine nakli haramdır.

* ÖLÜDEN ORGAN NAKLİ: Ölüden canlı birine organ nakli izin alınmış ise caizdir. Organ naklinin ittifakla caiz görülmesi, organın satımı yapılmaması şartına bağlıdır.

* CENİNDEN ORGAN NAKLİ: Başka bir insana nakledilmek üzere ceninin organ ve dokularını almak caiz değildir. Fakat kendiliğinden düşmüş veya annenin hayatını kurtarmak gibi sebeplere bağlı olarak hukuken hayatı sonlandırılmış olan ceninin organları kullanılabilir. 10 ve 11'inci haftalarda ceninden ilik ve doku almak haramdır. Beyni tam olarak oluşmadan doğmuş bebeğin ölümü kesinleşmedikçe organları alınamaz.

Beyin ölümü şartı gerekiyor

YAZIYI kaleme alan Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Ahmet Yaman, organ naklinin temel şartının beyin ölümü olduğunu belirtti ve "Beyin ölümünün gerçekleşmesi organ nakli için caiz olan zamanın başlaması demektir. Organı alınacak kimsenin yaşama dönüş şansı olmadığını gösteren heyet raporu gerekir" dedi. Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi Prof. Dr. Saim Yeprem ise şunları söyledi: "Organ nakledilebilmesi için kişinin beyin ölümünün gerçekleşmesi gerekiyor. Bitkisel hayata girme, beyin ölümü anlamına gelmiyor" diye konuştu.

'Yumurtalık ve er bezi nakli haram'

DİYANET İşleri Başkanlığı dergisinde çıkan yazıda yumurtalık ve er bezi nakli için şu görüşlere yer verildi: "Nakledildiği kişide genetik şifreyi taşımaya devam ettiğinden erbezi ve yumurtalık gibi üreme bezlerinin nakli haramdır. Üreme organları dışında genetik şifreyi taşımayan üreme sistemine dahil diğer organların nakli, ancak dinen-hukuken geçerli bir zaruret söz konusuysa ve daha önce açıklanan şer'i ölçü ve kurallar çerçevesinde meşrudur. Eğer başarı şansı varsa ve diğer şer'i sakıncalar bertaraf edilmişse hayvan cenininden istifade mümkündür."